#167 Marianne Faithfull – Broken English (1979) 6/10

Met de hakken over de sloot…

Goed, om het maar kernachtig samen te vatten: ik heb drie vrij fundamentele problemen met dit album. En dan is er nog een vierde factor waar je over kunt discussiëren.

Het belangrijkste is het klankenpalet van dit album. Noem het voor mijn part de arrangementen. Dit album stamt uit 1979 en verdient een compliment: het is mogelijk het eerste album dat volledig verneukt wordt door jaren-tachtig-productie. Mijn god wat klinkt dit lelijk. Alles klinkt hol, leeg, gemaakt, plastic en vooral gewoon lelijk. Het absolute dieptepunt is het waarschijnlijk bekendste nummer van dit album, dat veruit de meeste streams heeft: ‘The ballad of Lucy Jordan’. Wie heeft dit wanstaltige geluid bedacht? De melodie van het nummer wordt gevormd, gespeeld, whatever, door iets dat ik niet anders kan omschrijven dan een soort gewauwel uit een keyboard. Het is een onwaarschijnlijk lelijk geluid dat ik eerlijk gezegd nergens anders van ken.

Dit alles raakt aan mijn tweede bezwaar. Ik stopte in mijn hoofd Marianne Faithfull in het hokje van de singer-songwriters die zo veelvuldig opkwamen in de jaren zeventig, vanaf eind jaren zestig. De Engelse Joni Mitchell zeg maar, dat was wat ik verwachtte. Maar dit is platte popmuziek. De nummers zijn – met één uitzondering – nogal standaard, noem het saai of voorspelbaar, en jawel, daar is mijn favoriete kritiek weer: er gebeurt heel weinig muzikaal. Want die muziek doet er niet zo veel toe, dit is 37 en een halve minuut luisteren naar La Faithfull die liedjes zingt. Niet mijn kopje thee, dus. Die ene uitzondering is slotnummer ‘Why’d ya do it’ – ik zou eerder zeggen: why didn’t ya do it more often – waarin we opeens een elektrische gitaar horen en we zowaar hardhandig wakker worden geschud in de Chesterfield-fauteuil waarin we inmiddels in een diepe slaap waren weggezakt.

Dan ten slotte nog een merkwaardige productiekeuze. Dit album opent met de drie slechtste nummers van het album. Het openende titelnummer gaat nog enigszins, er zit iets van energie in. De twee volgende nummers (‘Witches’ song’ en ‘Brain drain’) zijn echt hele povere dieptepunten. En het vierde nummer ‘Guilt klinkt vooral als een matige Tina Turner-rip-off (wat in tijd niet klopt – het solosucces van Turner moest nog komen, het is dus eerder andersom), mismaakt door hele lelijke synthstische bas. Dus de luisteraar zoals ik die het album kent, of die in oude tijden in de platenzaak aan de balie of in een luistercabine een koptelefoon op zij. of haar (90% zijn, heb je weleens een vrouw in een platenzaak gezien die niet een eventuele aankoop laat inpakken als cadeau?) hoofd zette zal niet snel onder de indruk zijn geraakt. Daarna komt er echt meer schwung in, met het al genoemde ‘The ballad of Lucy Jordan’. Het is geen onaardig nummer, het klinkt alleen zo lelijk. Maar dat had ik al uitvoerig betoogd. Ook de John Lennon-cover “Working class hero’ is het luisteren waard, net als het al genoemde slotnummer dat net zoveel energie heeft als de overige 31 minuten bij elkaar. Eh nee, méér energie.

En dan is er nog dat discussiepunt, waar ik niet per se op afhaak maar dat onmiskenbaar een bespreekpunt is bij dit album. De stem van Marianne Faithfull. Tsja. Laten we het maar omschrijven als: kapot. Ongetwijfeld door jarenlang misbruik van van alles en nog wat. Merkwaardig wat dat betreft dat dit album een relatief commercieel succes was.

O ja, singer-songwriter? No way, zie je maar dat ik niks van Faithfull afweet. Ze schreef mee aan drie van de acht nummers, met vier of zelfs vijf anderen. De rest zingt ze alleen maar.

Waarom dan toch een voldoende? Nu ja, ik heb er echt genoeg luisterbeurten tegenaan gegooid. Bij de eerste had ik een vernietigend oordeel, vooral door dat afschuwelijke plastic geluid. Maar eerlijk is eerlijk, met elke luisterbeurt groeide mijn appreciatie mondjesmaat. Ik kan niet ontkennen dat sommige nummers, en vooral Lucy Jordan, nogal nadrukkelijk in mijn hoofd bleven hangen. Dus in het kader van ook eens een beetje vriendelijk zijn voor popmuziek en vrouwelijke zangers is het met de hakken over de sloot een voldoende. Gauw publiceren voor ik mij bedenk.