#140 The Band (1969) 7/10

Zo, die hebben we gehad

De afgelopen zat ik een beetje op een dood spoor. Ik luisterde dit album. Ik luisterde het nog een keer. En nog een keer. Eigenlijk nauwelijks nodig, want ik ken het al een jaar of vijftien. Ik kon mij er maar niet toe zetten om aan deze blog te beginnen.

Deze week sprak ik op kantoor bij de koffieautomaat, zoals dat gaat, met collega V. Hij wist mij min of meer uit te leggen wat de verschillen zijn tussen new wave, postpunk, synthpop, new romantics en voegde daar nog blitz (nog nooit van gehoord) en gothic aan toe. Het is een continuüm, wat hem er niet van weerhield om bands in een hokje te stoppen en vooral verbijsterd te kijken als ik een band in het verkeerde hokje wilde stoppen. Ten slotte vroeg hij wat mijn volgende album was waarop ik uiteraard antwoordde ‘The Band’. Hij keek bijna nog viezer dan toen ik een niet nader te noemen band in een niet nader te noemen bakje wilde stoppen, begon een beetje te lachen en vroeg “is dat dat album met ‘The night they drove Old Dixie down’?

Dat is het. En we stelden vervolgens vast dat we ons ongeveer hetzelfde verhielden tot the Band. Natuurlijk is het niet slecht. Maar we zijn allebei verbijsterd over het feit dat er mensen zijn die dwepen met the Band op een manier dat het lijkt alsof the Band themselves zo ongeveer muziek hebben uitgevonden, dat het boek met 1001 albums eigenlijk alleen die twee albums van the Band hadden hoeven bevatten. Het was de reden waarom ik me niet ertoe kon zetten de beoordeling te gaan schrijven.

Ik zie nu dat ik de vorige beschouwing van the Band, over ‘Music from Big Pink‘, als ondertitel gaf ‘Het is weer tijd voor heiligschennis’. Dat had ik deze keer bijna weer als ondertitel gepikt, of iets wat erop lijkt. Want iets beters kan ik er niet van maken.

Ik vat het niet. Nogmaals: bij vlagen maakt the Band zeker goede muziek. Maar dit is een rommelig, vreemd en wisselvallig album en het bereikt nooit echt grote hoogtes. Zullen we eens beginnen met het begin van het album? Wie heeft ooit zo’n vreemd begin van een album gehoord? We zitten meteen in een stuk songtekst, zonder iets van context, melodie, voor mijn part een fietsbel. Het nummer in kwestie, ‘Across the great divide’, is vervolgens een pastiche op Little Richard-achtige oude rock ‘n’ roll. Weinig overtuigend, om niet te zeggen zwak.

‘Rag mama rag’ is vervolgens een van de betere nummers van het album, net als het al genoemde ‘The night they drove Old Dixie down’. Dat geldt zeker ook voor ‘Up on Cripple Creek’, dat wordt gekenmerkt door een soort klepperende clavinet, gespeeld door Garth Hudson. Apart geluid.Ik kan niet ontkennen dat ik ‘Whispering pines’ best kan waarderen, ondanks het zingen – van pianist Richard Manuel – in een register waar Maria Callas jaloers op zou kunnen zijn geweest gehebben gehad gezijn.

Maar daarna hebben we het wel zo’n beetje gehad, de rest van het album is overwegend zwak en rommelig. ‘Jemima surrender’ en ‘Rockin’ chair zijn ronduit zwakke songs’, in ‘Look out Cleveland’ horen we weer een poging tot oude rock ‘n’ roll. Over het hele album horen we niet al te mooi gespeelde overbodige blazers, een onbegrijpelijke productiekeuze. Ik denk dat deze band – the Band, dus, want zo heet de band, the Band, haha, om de voor de hand liggende grap maar te maken – beter tot zijn recht zou komen als ze een veel strakkere productie zouden hebben toegepast. Vertaald naar collega-Canadees Neil Young wat meer ‘On the beach’ en wat minder ‘Harvest’.

O ja, ik moet er iets van zeggen. Die stem van ‘Levon Helm’ (in elk geval ‘The night they drove Old Dixie down’ en ‘Jemima surrender’). Die is toch, ehm, apart?

Ik denk dat ik dit een iets beter album vind dan ‘Music from big pink’, omdat er een aantal sterke songs op staat. Maar de reputatie van deze band overtreft de waardering die ik ervoor kan opbrengen op een onwaarschijnlijke manier. Gelukkig ben ik er voor dit project klaar mee. En ik denk niet dat ik heel vaak spontaan een album van the Band (ik heb ze allebei) zal opzetten.