#132 Funkadelic – One nation under a groove (1978) 7/10

Yin en yang dansen met elkaar, maar raken elkaar uiteindelijk niet

Who says a jazz band can’t play dance music?
Who says a rock band can’t play funk?
Who says a funk band can’t play rock?

Ik ga werkelijk geen enkele poging wagen om de rol en plaats van George Clinton in de muziekgeschiedenis te beschrijven. Ik weet er bar weinig vanaf, dat lijkt me de allerbelangrijkste reden om dat niet te doen. Ik heet niet Donald Trump. Er is ook geen beginnen aan. Neem zelf eens een kijkje op de fascinerende webpagina https://georgeclinton.com/family/. Daar zijn alle (?) muzikanten met wie Clinton samenwerkte geportretteerd. Om bij het belangrijkste thema van dit stukje te blijven: het zijn alleen al zeventien gitaristen. Ik heb geen idee wat de rol van de twee personen die onder het tabje ‘sir nose’ staan precies was.

De kern voor nu is dat George Clinton met name in de jaren zeventig faam vergaarde met twee bands: Parliament en Funkadelic. De muziek van het Clinton-collectief wordt doorgaans aangeduid als p-funk. En dat ‘genre’ (is het dat?) vormt weer de basis voor g-funk, die we in, jawel, de allereerste aflevering van deze serie tegenkwamen bij Snoop Dogg; dat voelt als een eeuw geleden! (Het is op de dag af negen maanden geleden) Clintons muziek werd en wordt te-uit-en-te-na gesampled in hip hop. De website whosampled.com die ik al vaker gebruikte telt 3.180 Clinton-samples.

Ik denk dat je kunt zeggen dat de albums onder de Funkadelic-naam wat meer de rock-kant onderzoeken terwijl de Parliament-albums meer de funk-/soul-kant benadrukken. Die twee kanten zijn voor mij echt het ding, om niet te zeggen het (muzikale) thema van dit album. Dat ik dat niet verzin blijkt duidelijk uit het citaat in het kader hierboven, afkomstig uit ‘Who says a funk band can’t play rock?!’.

Maar is dat echt wat we hier meemaken op dit album, een funkband die rock speelt of andersom een rockband die funk speelt? Ik ga nu enorm generaliseren en clichés gebruiken, ik realiseer mij dat heel goed en ik benadruk dus: ik generaliseer. Maar zoals altijd, clichés komen ergens vandaan. We zitten hier nog in de tijd (1978? nu ja, min of meer) dat muziek vooral ‘organisch’ was, niet elektronisch. In de hele lijst die ik doorwerk zie je een duidelijke scheidslijn, die slechts af en toe doorbroken wordt (Jimi Hendrix?), tussen ‘witte’ en ‘zwarte’ muziek. Nogmaals, extreem generaliserend: in witte muziek staat melodie meer centraal, in zwarte muziek ritme. Luister naar ‘Grooveallegiance’ op dit album: in zwarte muziek speelt de bassist een centrale rol. In witte bands is de bassist die ene guy die niet goed genoeg kan spelen en hee, iemand moet bas spelen. Ik mag het zeggen, en in de podcast die aan de basis ligt van deze serie blogs wordt dat door de twee bassisten die af en toe hosts zijn af en toe zelf gezegd. Met een knipoog, maar toch. Andersom is in witte muziek, de meer rock-georiënteerde variant, de gitarist altijd de grote ster. ‘Wij’, het witte publiek van dat genre, staan thuis gegarandeerd allemaal af en toe luchtgitaar te spelen bij de liefst minutenlange gitaarsolo’s.

Genoeg clichés, feit is dat die twee werelden, die twee benaderingen, nogal ver uit elkaar liggen. En Clinton probeert die barrière hier te doorbreken. Maar ik vind eerlijk gezegd dat dat niet lukt. Opener ‘One nation under a groove’ is een rechttoe-rechtaan-funksong. Het zal best dat de twee gitaristen – Mike Hampton en Gary Shider (van beide namen zijn ook andere spellingen te vinden) – op dit album meespelen op dat nummer, maar het is me niet opgevallen. Het is best een cool nummer, maar niet hemelbestormend. In het tweede nummer gebeurt iets geks. Het begint ook als een typisch funk- of zelfs eerder soul-nummer, en met name het zingen van het koortje maakt het eerlijk gezegd tamelijk vreselijk. Sorry, ik vind het echt niet best. Maar dan, halverwege, in een instrumentale passage, neemt het nummer een draai. Het is net alsof tijdens een live-optreden een deel van de muzikanten het podium verlaat, een paar andere het podium juist betreden, gitaren inpluggen en opeens krijgen we een fraaie gitaarsolo over ons heen. Het geciteerde nummer dat daarna volgt is het tegenovergestelde: het is eigenlijk gewoon rock, met flink wat gitaar, ik denk fuzz-gekleurd.

Daarna volgen twee nummers die iets meer van een symbiose in zich hebben. Hoewel… ‘Promentalshitbackwashpsychosis enema squad’ (ja, je mag je best afvragen welke rare pilletjes Clinton slikte) is eindeloos en toch weer meer rock, terwijl ‘Into you’ weer meer funk is met een gitaarsolo op de achtergrond. Afsluiter ‘Cholly (funk gettin ready to roll)’ is echt 100% funk, daar is geen enkel rock-element in te ontdekken.

Afsluiter? Dit album is er weer zo een. De versie van het album die ik heb gaat nog drie nummers door: ‘Lunchmeataphobia (‘Think! It Ain’t illegal yet”’ (wederom iets met pilletjes), ‘P.E. squad / Doo doo chasers’ en een live-versie van ‘Maggot brain’.

Dat kleurt nogal mijn appreciatie van het album, dat niet op Spotify in zijn originele vorm staat en dat ik dus als cd heb geluisterd. De balans slaat hier duidelijk door naar de rock-kant, het wordt een halve gitaarmuur. Over ‘Maggot brain’ gaan we het nog hebben. Dat is in de originele versie het titelnummer van Funkadelics derde album (dit was het tiende), en het is echt een van de meest waanzinnige gitaarsongs aller tijden. Dat was met gitarist Eddie Hazel, die buiten Funkadelic merkwaardig genoeg eigenlijk geen enkele faam vergaarde. De vraag is of er ooit Vernon Reid (van Living Colour – een van de zeer weinige echte ‘zwarte’ (hard)rockbands) was geweest zonder dit nummer.

Dat wil zeggen… Ook voor deze bonustracks geldt dat het eerste en derde nummer overduidelijke rocksongs zijn, en het tweede juist niks rock heeft.

Kijk, vooropgesteld: dit is een goed album. Ook de songs die minder in mijn straatje passen zijn de moeite waard, hoewel de eerste minuten van ‘Grooveallegiance’ zoals gezegd mij niet kunnen bekoren en ‘Into you’ langdradig is. Maar je vraagt je toch af: had die symbiose niet sterker gekund? Of, om in de beeldspraak van mijn subtitel te blijven: wat als ze elkaar nu eens echt vastgepakt hadden tijdens het dansen en volledig geil waren gegaan?

Oke, nu ontspoort mijn beeldspraak. Met cd-bonustracks is dit een 8, zonder een 7. En we kijken zoals altijd naar het originele album.