#1014 (146) Chic – Risqué (1979) 2/10

Hoe een goed idee verzuipt in suikerspinvocalen

[Podcast-voorbereiding-aflevering (1001 Album Complaints episode 244) te verschijnen 26 januari 2026]

Daar is-t-ie dan. De beroemdste basslick aller tijden. Gespeeld door Bernard Edwards. Die komt dus uit het openingsnummer van dit album: ‘Good times’. 258 keer gesampled volgens whosampled.com. De basis voor ‘Rapper’s delight’ van Sugarhill Gang uit hetzelfde jaar, 1979, dat wel wordt aangeduid als het begin van hiphop. Maar de baslijn werd niet alleen vaak gesampled, maar ook min of meer nagespeeld in de beroemdste basslick uit rockmuziek (hoewel, rock?): John Deacon in ‘Another one bites the dust’ van Queen, uit 1980.

Het grote probleem is dat de good times op dit album na openingsnummer ‘Good times’ – dit is echt de slechtste woordgrap die ik ooit heb gemaakt – nogal fundamenteel voorbij zijn. Sterker, het volgende nummer op de plaat is ‘A warm summer night’ en daar is voor mij echt geen andere beschrijving dan ‘verschrikkelijk’ voor mogelijk.

Waar hebben we het eigenlijk over? Dit album kwam zoals al vermeld uit in 1979, midden maar dan ook echt midden in de discorage waar de hele hippe wereld op danste. Ik las ooit in de krant dat de kracht van disco erin zat dat de vierkwartsmaat waar de muziek volledig om draait van een dusdanige betonnen kwaliteit is dat zelfs een olifant er op de maat in kan dansen. Dat is een uitstekende omschrijving. Vervang door olifant door witte man, en je ziet de reden achter het succes. Wederom schandalig generaliserend: als vrouwen uitgaan willen ze het liefst dansen, als witte mannen uitgaan willen ze gewoon met een biertje in hun hand over voetbal (en jawel, vrouwen) praten, terwijl hun muziekbeleving zoals ik al beschreef eerder bestaat uit alleen op hun kamertje luchtgitaar spelen. And the twain never shall meet… Totdat disco werd uitgevonden. Want die beat, die is te doen. Heb je ooit een witte man op een zeskwartsmaat zien dansen? Totale paniek in de ogen, wanhopig zoekend naar iets van houvast. (Enigszins autobiografisch is deze passage wel, maar dat had u al begrepen). Enter de betonnen discobeat, en die muziek is stiekem eigenlijk leuker dan die witte man wil toegeven, vooruit, de witte man gaat de dansvloer op en de toekomst van de menselijke soort is weer veilliggesteld.

Eh, terug naar Chic. De meeste disco was gebaseerd op een nogal synthetisch klankenpalet, binnen de mogelijkheden die er eind jaren zeventig waren. Jawel, ze zijn nog niet aan de beurt geweest, maar Kraftwerk (die zelf niks met disco te maken hebben) legde de basis voor deze muziek. En wat doet Chic? Een geweldig idee: ze spelen disco-achtige muziek maar dan met organische instrumenten. Niet alleen dat, Chic bestaat in de kern eigenlijk uit twee beesten van muzikanten: gitarist Nile Rodgers en bassist Bernard Edwards. Dat zou de witte man uit de vorige alinea aan moeten spreken, zeker met die geile gitaartjes van Rodgers.

Dat is het idee. Maar dat wordt verschrikkelijk uitgevoerd. Disco is helemaal niet het bepalende genre op dit album. Dit is van begin tot eind primair een soulalbum, in de stijl die we ook kennen van bands als Sister Sledge. Het hele album wordt gedomineerd door de suikerzoete vocalen van zangeressen Alfa Anderson en Luci Martin, heel vaak unisono gezongen (dat denk ik ten minste, in elk geval met z’n tweeën in koor). Dat geluid is… verschrikkelijk. Neem het al genoemde ‘A warm summer night’, dat heeft alle kenmerken van wat bedoeld is als een geile slaapkamerplaat. Maar mijn hemel, dit veroorzaakt met dat zingen echt een erectiestoornis die langer duurt dan de volledige discografie van Frank Zappa. Dat zou allemaal tot daar aan toe zijn, maar het nummer duurt ook nog eens meer dan zes minuten, waarin niets gebeurt. Oioioi. Overigens bevat dit nummer fenomenaal baswerk van Edwards, maar het is een vlag op een modderschuit.

Na dat teelbalverzakkingnummer gaat het verder met meer uptempo-nummers. Maar de vocalen domineren. Waar ‘Good times’ een lang instrumentaal deel heeft, hebben ‘My feet keep dancing’ en ‘My forbidden lover’ allemaal vocale lijntjes die minutenlang herhaald worden en waar de vloeibare suiker vanaf druipt. Pfff.

‘Can’t stand to love you’ is het minst gestreamde nummer van het album. Ik denk dat zelfs de doelgroep er niets in ziet. ‘Good times’ is iets meer dan 499 keer zo vaak gestreamd. Let wel, elke keer dat iemand dus ‘Can’t stand to love you’ streamt (en ik heb dat vier of vijf keer gedaan) hebben 499 mensen ‘Good times’ gestreamd. Een hele middelbare school, zo ongeveer, tegenover die ene drop out.

‘Will you cry (when you hear this song)’ vraagt om een woordgrap. Het eenvoudige antwoord is namelijk “ja”. Van ellende. In de afsluiter zijn de muzikanten terug. Er zit een leuke pianosound in, ik dacht een Wurlitzer maar volgens het alwetende internet een Fender Rhodes met een chorus. Het nummer heeft een instrumentaal outtro van vijftig seconden. Dat wekt de danslust weer enigszins op.

Ik geef dit album een heel laag cijfer, eerlijk gezegd lager dan de muziek verdient. Zeker lager dan de muzikanten – zijnde gitarist Rodgers, bassist Edwards, de drie toetsenisten en drummer Tony Thompson – verdienen. Maar dat is precies het punt. Deze jongens kunnen spelen en Rodgers en Edwards kunnen goeie songs schrijven (en de beste basslick aller tijden). Meer de keuzes in arrangementen zijn verschrikkelijk. Had hier en daar eens een gitaarsolo erin gestopt, had in plaats van die eindeloos herhaalde (de drie eerste nummers duren bij elkaar 21 minuten en ik denk niet dat er veel meer dan vijf regels tekst per nummer zijn) koortjes wat meer instrumentale passages ingevoegd, met een brug, met modulaties, met wat improvisatie. Had er wat randjes ingestopt. Nu is het wat mij betreft hetzelfde als Paul Simon die een heel album lang een basgitaar waarvan de versterker in een emmer niet-aangelengde Dreft staat laat domineren: deze mensen kunnen veel beter maar brengen een album uit dat deze witte man (net te jong om dit actief meegemaakt te hebben) op geen enkele manier kan vermaken. Behalve met een geniale baslijn.